دستگاه بیهوشی
دستگاه بيهوشي يكي از ابزارهاي هميشگي اتاق عمل است. اين دستگاه به دليل كاركرد بسيار حساسي كه بر روي بيمار اعمال ميكند، از پيچيدگي و فن آوري هاي خاصي بهره مي برد. دستگاه انتقال بيهوشي دهنده هاي استنشاقي شامل اجزاي مختلفي است كه در برقراري بيهوشي استنشاقي با يكديگر مرتبط مي شوند.
اجزاي سيستم عبارتند از آنچه که قبلا به نام ماشين بيهوشي شناخته می شد(جزئ تنظیم کننده فشاروجزئ مخلوط کننده گاز)، تبخير كننده ها، مدارتنفسی بيهوشي، ونتيلاتور و سيستم جمع آوری مواد زائد، مانیتورینگ تنفسی، سیستم های هشدار دهنده آپنه یا جدا شدن بیمار از دستگاه نیز تعبیه شده است.
ماشين هاي كنوني آلارمي براي مانيتور منبع اكسيژن دارند. آلارم در يك فشار از پيش تعيين شده اكسيژن مثلPSIG30به كار مي افتد. اكثر ماشين بيهوشي يك رگولاتور مرحله دوم اكسيژن دارند كه در انتهاي مسير منبع تهيه اكسيژن قرار داده و وسيله در يك سطح دقيق فشار مثل PSIG 14 تنظيم شده است. اين رگولاتور بدون توجه به تغييرات فشار در اكسيژن، يك فشار ثابت را در محل دريچه كنترل جريان اكسيژن فراهم مي نمايد.
دريچه هاي كنترل جريان اكسيژن يك نقطه شاخص ساختماني هستند، زيرا ماشين بيهوشي را به دو بخش تقسيم مي كنند . بخشي از ماشين كه قبل از دريچه كنترل جريان قرار دارد ، مدار با فشار بالا و بخشي كه پس از دريچه قرار دارد ، مدار با فشار پايين است. اپراتور با تنظيم دريچه هاي كنترل جريان ، مقدار جريان ورودي به مدار فشار پايين را تنظيم مي كند . دريچه هاي كنترل جريان و نيتروس اكسايد به صورت مكانيكي يا پنوماتيك به وسيله يك سيستم متناسب به يكديگر متصل هستند تا در جلوگيري از انتقال مخلوط هيپوكسيك كمك نمايند.
این دریچه وقتی فشاراكسيژن تحویل داده شده ازPSIG30 کم تر شود، جریان تمامی گازها را به همان نسبت کاهش داده شده یا قطع می کند.
بسياري از ماشين هاي بيهوشي يك دريچه كنترل خروجي بين تبخير كننده و خروجي مشترك گاز دارند كه هدف آن ممانعت از برگشت گاز به داخل تبخير كننده و در نتيجه به حداقل رساندن اثرات تغييرات متناوب فشار جريان انتهايي بر روي غلظت بيهوشي دهنده هاي استنشاقي است .
وجود يا عدم وجود دريچه كنترل در انتخاب نوع تست نشتي لازم قبل از عمل عميقاً تأثير دارد . اتصال فلاش اكسيژن در محلي بين دريچه كنترل يك طرفه
(Oneway check valve ) و خروجي ماشين به مدار گاز مخلوط متصل مي شود . بنابراين زماني كه فلاش اكسيژن به كار مي افتد ، يك مسير مستقيم (Straight shot ) به سوي خروجي مشترك دارد .
منبع تأمين خط لوله:
منبع تأمين خط لوله ، منبع اوليه گاز ماشين بيهوشي است . امروزه اغلب بيمارستان ها جهت رساندن گازهايي همچون اكسيژن ، نيتروس اكسايد و هوا به اتاق عمل ، سيستم خط لوله مركزي دارند . سيستم لوله مركزي بايد توسط يك گاز مناسب و در يك فشار مطلوب ماشين بيهوشي را تغذيه كند تا ماشين به صورت مناسبي عمل نمايد. گاز از طريق اتصلات ورودي خط لوله وارد ماشين بيهوشي مي شود
منبع تأمين كپسول:
ماشين هاي بيهوشي ، كپسول ذخيره اي (E ) در صورت عدم دسترسي به منبع تأمين خط لوله يا از كار افتادن آنها ، استفاده مي شود . كپسول هاي با رنگ كد بندي شده از طريق گيره هاي آويزان كننده به ماشين بيهوشي متصل مي شوند كه اين مجموعه كپسول را نگاه داشته و يك بست محكم گاز به وجود مي آورد و جريان يك طرفه گاز ها به درون ماشين را تضمين مي نمايد .
وسايل ايمني نقص فشار منبع اكسيژن:
در مدل هاي قديمي تر ماشين هاي بيهوشي ، اكسيژن و نيتروس اكسايد مستقل از يكديگر بودند و از نظر پنوماتيك و مكانيكي ارتباطي با يكديگر نداشتند . بنابر اين در نارسايي فشار اكسيژن به طور ناگهاني يا تدريجي اين امكان بالقوه وجود داشت كه مخلوط هيپوكسيك انتقال يابد . بنابراين بايد ماشين گاز بيهوشي به صورتي طراحي شود كه با كاهش فشار اكسيژن از حد نرمال و تا زمان قطع جريان غلظت تنظيم شده اكسيژن در خروجي مشترك كاهش نيابد . ماشين هاي بيهوشي امروزي تعدادي ابزار ايمني جهت به حداقل رسانيدن خطر هيپوكسي در زمان كاهش فشار اكسيژن دارند . تعدادي از اين ابزارها در زير توضيح داده خواهند شد .
ابزار هاي آلارم الكترونيكي و پنوماتيك:
بسياري از ماشين هاي بيهوشي قديمي تر يك وسيله آلارم پنوماتيك دارند كه در صورت كاهش فشار منبع اكسيژن به پايين تر از مقدار از پيش تعيين شده يك زنگ خطر را به صدا در خواهند آورد . اين آلارم ها به صورت صوتي يا نوري در دستگاه تعبيه شده است .
دريچه هاي ايمني سقوط:
دريچهsafe - fail در تمامي لوله هاي گاز تأمين كننده فلومتر ها به جز اكسيژن وجود دارد . اين دريچه ها توسط فشار اكسيژن كنترل مي شود و زماني كه فشار منبع اكسيژن كاهش يابد ، فشار منبع تمامي گاز ها
( نيتروس اكسايد ، هوا ، دي اكسيد كربن ، هليم و نيتروژن ) قطع شده يا به طور مناسب كاهش مي يابد.
.
شناور هاي نشاندار و متوقف كننده هاي شناور:
ماشين هاي بيهوشي كنوني از انواع مختلف شناورها يا بوبين ها استفاده مي كنند مثل شناور هاي سربي ، شناور هاي چرخان Skirted و شناور هاي كروي . در شناور هاي Skirted و سربي مقدار جريان بر اساس لبه بالاي شناور خوانده مي شود . درجه بندي فلومتر ممكن است مستقيما ً بر روي فلوتيوب مشخص شده يا در سمت راست لوله قرار گرفته باشد . درجه بندي ها به منظور افزايش مساوي در سرعت جريان در قسمت بالاي درجه بندي به هم نزديك ترند ، زيرا فضاي حلقوي از بخش تحتاني به سمت فوقاني لوله سريع تر از قطر داخلي افزايش پيدا مي كند .
سيستم هاي متناسب ساز:
سازندگان ، ماشين هاي جديدتر را به سيستم هاي متناسب ساز مجهز ساخته اند تا از انتقال مخلوط هيپوكسيد جلوگيري به عمل آورد . نيتروس اكسايد و اكسيژن از طريق مكانيك يا پنوماتيك با هم مرتبط مي شوند به نحوي كه غلظت اكسيژن در محل خروجي مشترك 25 در صد است .
سيستم كنترل محدود كننده متناسب:
مركز اين سيستم بر اساس ارتباط مكانيكي كامل دريچه هاي كنترل جريان اكسيژن و نيتروس اكسايد است . اين سيستم امكان تنظيم مستقل هر دريچه اي را به وجود مي آورد در حالي كه جهت بررسي حداكثر غلظت اكسيژن 25 درصد به همراه حداكثر نسبت جريان نيتروس اكسايد به اكسيژن معادل 1 : 3 به طور اتوماتيك دخالت مي كنند . اين سيستم به طور خود كار به منظور ممانعت از انتقال مخلوط هيپوكسيد جريان اكسيژن را افزايش مي دهد .
دريچه فلاش اكسيژن:
دريچه فلاش اكسيژن ارتباط مستقيم بين سيستم كم فشار و پر فشار را مقدور مي سازد . جريان عبوري از دريچه فلاش اكسيژن بعد از تبخير كننده ها و نيز در برخي ماشين هاي بيهوشي پس از دريچه هاي كنترل خروجي وارد سيستم كم فشار مي شود . دريچه فنري فلاش اكسيژن بسته است، تا زماني كه اپراتوري با فشردن دكمه دريچه فلاش اكسيژن آن را باز نمايد
تبخير كننده ها:
هوشبرهای استنشاقی در دمای اتاق وفشار اتمسفر به شکل مایع هستند.
طي سال ها تبخير كننده ها از دمنده هاي اتر اوليه تا به امروز كه تبخير كننده هاي با جريان متغير( Variable bypass)جبران كننده دما به وجود آمده اند تكامل يافته اند . با پيدايش دسفلوران كه يك بيهوشي دهنده استنشاقي جديد است ، يك تبخير كننده پيچيده تر گرم كننده با نيروي الكتريكي با فشار بالا و با كنترل الكترونيكي به وجود آمده است .
مشخصات :
معمولا" یك دستگاه بیهوشی دارای قسمتهای عمده زیر است:
1:yokes. محلی است كه سیلندر یا لوله كشی گاز به آن وصل میشود .
2 .كم كننده فشار:عبارت از قسمتی كه فشار شدید گاز را كاهش داده و با فشار ثابت به دستگاه می فرستد.
3 . دریچه كنترل گاز control-valve)):كه توسط فلومترهائی كه بیشتر از نوع روتامتر میباشند حجم گاز را به طور دقیق كنترل می كند . جریان تمام گازها به یك شاهراه منتهی شده و با هم مخلوط می شوند.
4 .تبخیر كننده یا vaporizer)بخار ) : مخلوط گازها از سطح تبخیر كننده های مایعات هوشبر عبور داده می شود كه این تبخیر كننده ها ازانواع مختلف می باشند ( طبق فرضیه آواگادرو كه حجم های مساوی گازها در دما و فشار یكسان محتوی تعداد مولكولهای مساوی است).
5 : مخلوط گازها و داروهای هوشبر : یا توسط تقسیم نیمه باز به بیمار میرسد . یا اینكه به مدار بسته دورانی وصل می شود كه خود توسط دو لوله خرطومی دو دریچه یكی برای دم و دیگری برای بازدم است و یك ظرف سدولایم كه به صورت دانه های صورتی رنگ است كه در ظرف های مخصوص ریخته میشود و به ماشین بیهوشی متصل است و خاصیت جذب CO2 را كه از هوای بازدمی بیمار میرسد را دارد .
6 : قسمت صورت كه ماسك به آن متصل می شود.
چک دستگاه بیهوشی:
کلیه والو ها بسته واکسیژن باز شود سپس بگ را بفشارید نباید کاهش فشار در آن بوجود آید ویا صدای نشتی شنیده نشود که در این صورت رفع عیب صورت گیرد.